انواع بانکداری در جهان و ایران
17 فروردین 1400 - 13:11
بانکداری در نقاط مختلف دنیا بنا به اهداف و سیاست‌های مالی کشورها به شکل‌های مختلفی انجام می‌شود. در ایران نیز بانکداری از نوع اسلامی است و به انواع بانک تجاری، تخصصی، منطقه‌ای و... تقسیم‌بندی می‌شود.

اختصاصی آگاه پرس – در ادامه سلسله یادداشت های «سواد بورسی»، در این یادداشت به معرفی «انواع بانکداری در جهان و ایران» می پردازیم.

ریشه بانکداری به دوره رنسانس ایتالیا برمی‌گردد و در شهرهای غنی از ثروت و تجارت مانند ژنووا، فلورانس ایجاد شده است.

بحران‌های مالی در بسیاری از نقاط دنیا و نقش مثبت بانکداری در این بحران‌ها، باعث شد موضوع مدل‌های تجاری بیشتر مورد توجه قرار بگیرد و بانک‌ها برای رسیدن به اهداف و سیاست‌های خود از مدل‌های تجاری گوناگونی استفاده می‌کردند.

با استفاده از مدل‌های تجاری تعریف ‌شده، می‌توان نحوه عملکرد بانک‌ها و تاثیر آن‌ها بر ریسک‌های دستگاهی را تا حدودی پیگیری کرد و باعث ایجاد نظم در فرایند بانکداری شد. برای تحلیل مدل‌های تجاری نیاز به اطلاعات تمیز و شفاف از جانب بانک‌ها هست که معمولا در ترازنامه‌ها منتشر می‌شود.

انواع بانکداری از نظر مدل تجاری به دو مدل مختلف تقسیم می‌شود. بانک‌های تجاری بزرگ و مجموعه‌ای از مؤسسات مالی مانند بانک‌های عمومی، مؤسسات پس‌اندازی و تعاونی‌ها که معمولا بسیاری از بانک‌ها از دسته دوم هستند.

گفتنی است که بانک‌های سرمایه‌ای، اغلب بر فعالیت‌های تجاری، منابع مالی بسیار و حفظ شبکه خردفروشی خود اتکا می‌کنند و باقی بانک‌ها خدمات خود را به مشتری‌هایی مانند شرکت‌های گوناگون بزرگ و متوسط ارائه می‌دهند. برای تشخیص نوع مدل تجاری بانک‌ها، از پنج شاخص کلی فعالیت‌های مالی، عملکرد مالی، مالکیت، بحران، ریسک استفاده می‌شود.

انواع بانکداری در جهان به سه دسته بانکداری خرد، بانکداری تجاری و بانکداری سرمایه‌گذاری تقسیم می‌شود.

در بانکداری خرد، معمولا خدماتی مانند افتتاح حساب بانکی، حواله‌های بانکی، ارائه کارت‌های بانکی ارائه می‌شود. این بانک‌ها قابلیت این را دارند که از نوع بانک‌های محلی بدون شعبه یا شعبه کوچکتری از بانک‌های بزرگ دولتی باشند و خود به دو دسته بانک‌های مصرف‌کنندگان و اتحادیه‌های اعتباری بخش‌بندی می‌شود.

بانکداری تجاری نیز به نهادهای مالی گفته می‌شود که از راه انباشت سپرده‌ها و اعطای وام به مشتریان خود، درامد کسب می‌کنند و خدمات متنوعی را ارائه می‌دهند.

از نوع سوم یا بانکداری سرمایه‌گذاری در ایران به ‌عنوان شرکت‌های تامین سرمایه یاد می‌شود. تامین سرمایه شرکتی است که با انجام معاملات بورسی و اوراق بهادار به جذب سرمایه برای مشتریان خود اقدام می‌کند. معاملات این نوع بانکداری بیشتر معاملات اوراق مشتقه، معاملات ارزی، تجارت کالا، خرید سهام و اوراق بهادار و … است.

در حال حاضر، طبق ماده ۸ پیش‌نویس قانون، بانکداری در ایران به انواع بانک تجاری، بانک تخصصی، بانک منطقه‌ای، تعاونی اعتبار و شعبه بانک خارجی تقسیم می‌شود. لازم به ذکر است که در انواع بانکداری معرفی‌شده در ایران، تنها بانک تجاری قادر به انجام کل فعالیت‌های بانکی است و محدودیت‌های خاصی برای سایر بانک‌ها در نظر گرفته ‌شده است.

گفتنی است که بعضی از بانک‌ها هم توسط دولت تاسیس ‌شده‌اند، تا بیشتر در حوزه خاصی فعالیت کنند. به عنوان مثال بانک کشاورزی به ‌منظور ترویج امور کشاورزی، بانک صنعت و معدن در حوزه فعالیت‌های صنعتی، بانک مسکن برای اعطای تسهیلات مسکن برای مشتریان، بانک توسعه صادرات در حوزه رونق و افزایش توسعه صادرات کشور و بانک کارگشایی به‌ منظور رفع نیازهای مالی فوری مردم با اعطای وام‌های کوچک تاسیس شده‌اند.

ثبت دیدگاه

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.