بررسی اوراق مرابحه در بازار مالی ایران
11 خرداد 1400 - 9:35
یکی از انواع اوراق بهادار در بازار سرمایه، اوراق مرابحه است که با استفاده از آن، نقدینگی مورد نیاز سازمان‌ها و مؤسسات در چهارچوب‌های مشخص و اسلامی تامین می‌شود. این اوراق انواع مختلفی دارد.

اختصاصی آگاه پرس – در ادامه سلسله یادداشت های «سواد بورسی»، در این یادداشت به معرفی «بررسی اوراق مرابحه در بازار مالی ایران؟» می پردازیم.

اوراق مرابحه از دسته اوراق صکوک هستند؛ این کلمه جمع عبارت صک است. در فرهنگ فقه اسلامی از عبارت صک معمولا برای انواع سفته، سند و حواله‌های مالی استفاده می‌شود. در اصل صک به عنوان سندی برای بدهی مالی به شمار می‌آید. همچنین از اوراق صکوک به عنوان اوراق قرضه در کشورهای اسلامی یاد می‌شود که دارای انواع مختلفی نظیر اصطناع، مشارکت، مضاربه، صلم و …است.

بر این اساس در تعریف، اوراقی مرابحه اوراقی هستند که دارندگان آن به صورت مشاع، صاحب دارایی یا دینی هستند که این فرآیند بر اساس قرارداد مرابحه صورت گرفته است. لازم به ذکر است که اوراق مرابحه دارای بازدهی ثابت و در بازار ثانویه قابل معامله هستند.

روند قرارداد مرابحه به این صورت است که فروشنده مبلغ تمام‌شده کالا را با در نظر گرفتن هزینه‌های نگهداری و حمل و نقل، به اطلاع خریدار می‌رساند و درخواست دریافت مبلغی نیز به عنوان سود می‌کند. شخص خریدار می‌تواند مبلغ معامله را هم به صورت نقد و هم اقساط به فروشنده پرداخت کند که در صورت واریز وجه به صورت اقساط، طبیعتا سود بیشتری در نظر گرفته می‌شود. توجه کنید که شخص خریدار باید مبلغ قیمت اصلی کالا و نرخ سود آن را در زمان معامله در اختیار داشته باشد. علاوه بر این اگر فروشنده اطلاعات اشتباهی را ارائه دهد، طبق اصل خیار فسخ می‌توان قرارداد موجود را فسخ کرد.

اوراق مرابحه در بازار مالی انواع مختلفی دارد که عبارتند از اوراق مرابحه تأمین مالی، اوراق مرابحه تامین نقدینگی، اوراق مرابحه تامین سرمایه شرکت‌های تجاری، اوراق مرابحه رهنی.

در اوراق مرابحه تامین مالی، شرکت یا موسسه‌ای تحت عنوان واسطه انتخاب یا تأسیس می‌شود که وظیفه دارد اوراق را به اندازه سرمایه مورد نیاز دولت منتشر کند و به فروش برساند تا به این وسیله منابع مالی دولت تامین شود.

در اوراق مرابحه تامین نقدینگی نیز اوراق به منظور تامین مالی منتشر می‌شوند و به فروش می‌رسد. در این روش نیز یک شرکت تحت عنوان واسط وجود دارد که منابع نقدی را با به‌ فروش رساندن اوراق به مردم، دریافت می‌کند و آن را به سازمان دولتی مد نظر ارائه می‌کند و در این میان صاحب بخشی از دارایی‌های سازمان می‌شود.

در روش اوراق مرابحه تامین سرمایه شرکت‌های تجاری، یک شرکت به عنوان تامین‌کننده سرمایه اوراق مرابحه را به مردم می‌فروشد و با پول‌هایی که به دست می‌آورد موارد مورد نیاز سازمان مد نظر را می‌خرد و به شرکت می‌دهد. البته در این میان سود خود را برای ادامه این تجارت دریافت می‌کند.

در روش اوراق مرابحه رهنی، موسسه‌ای مالی تسهیلاتی را به شکل اقساط به سازمان‌هایی که نیازمند هستند ارائه می‌کند. برای این کار شرکت واسطی را اختیار یا تأسیس می‌کند که با انتشار دادن اوراق مرابحه، مبلغ مورد نیازش را به شکل نقدی به دست آورد.

گفتنی است که انواع اوراق بهادار مرابحه از جهت انطباق با موازين شرعي و معيارهاي اقتصادي بررسي مي شوند. بنابراین نوع اول و چهارم بر اساس فقه مشهور شيعه مجاز و در داخل کشور قابل انتشار است. نوع سوم، به خاطر هماهنگي با فقه شيعه و اهل سنت هم براي داخل كشور و هم براي سطح بين المللي مناسب است. اما نوع دوم به دلیل وجود مشکلات فقهی قابل انتشار نیست.

ثبت دیدگاه

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.