نحوه محاسبه سود صندوق های سرمایه گذاری
13 مهر 1399 - 12:00
پرونده ویژه «آموزش مدیریت دارایی» فعالیت در بازار پُرنوسان بازار سرمایه به دانش، تخصّص و البته زمان کافی نیاز دارد. صندوق ‌های سرمایه گذاری برای افرادی که می‌خواهند مدیریت دارایی خود را به دست متخصصان بسپارند، گزینه مطلوبی به شما می آید.

اختصاصی آگاه پرسروش‌ های مختلفی برای تبدیل نقدینگی وجود دارد که بورس و بازار سرمایه یکی از محبوب ‌ترین آن ها است. فعالیت در این بازار پُرنوسان به دانش، تخصّص و البته زمان کافی نیاز دارد. صندوق ‌های سرمایه گذاری برای افرادی که می‌ خواهند مدیریت دارایی خود را به دست متخصصان بسپارند، گزینه مطلوبی به شما می آید.

در یادداشت قبل تحت عنوان «با انواع صندوق های سرمایه گذاری آشنا شوید»، کلیات سازوکار این صندوق ها تشریح شد. در یادداشت پیشِ رو، به بررسی «نحوه محاسبه سود صندوق های سرمایه گذاری» می‌پردازیم.

سود صندوق های سرمایه گذاری چگونه محاسبه می شود؟

صندوق سرمایه گذاری در حقیقت شرکتی است با یک کادر متخصّص که سرمایه را از مردم جمع و در ترکیبی از سهام، سپرده بانکی و اوراق بهادار سرمایه گذاری می‌کند. بسته به ترکیب دارایی ‌های هر صندوق، سود و البته ریسک آن متفاوت است. همان طور که می‌ دانید، ریسک و سود مهمترین فاکتورهای تصمیم ‌گیری در هنگام سرمایه‌ گذاری هستند. صندوق ‌های سرمایه‌ گذاری در سهام، سود بالاتر و البته ریسک بالاتری دارند؛ صندوق‌ های درآمد ثابت، سود کمتر و ریسک کمتری دارند و صندوق ‌های مختلط از نظر ریسک و سود، در بین دو گزینه قبلی قرار می‌ گیرند.

نحوه محاسبه سود صندوق های سرمایه گذاری

بازده به سودی اشاره دارد که از سرمایه گذاری نصیب افراد می ‌شود. در هنگام سنجش عملکرد هر نوع سرمایه گذاری، افراد معمولاً از نرخ بازده استفاده می‌ کنند که به صورت درصدی بیان می‌ شود. این نرخ از تقسیم سود سرمایه ‌گذاری بر سرمایه اولیه، ضرب در ۱۰۰ به دست می ‌آید. به طور مثال اگر شما دو میلیون تومان سرمایه گذاری کرده باشید و پس از مدتی ۲۰۰ هزار تومان سود به دست آورید، بازده ۱۰ درصدی نصیبتان شده است.

برای محاسبه بازده و سود صندوق های سرمایه گذاری نیز از همین فرمول استفاده می ‌شود. محاسبه بازده صندوق‌ ها به صورت دوره ‌ای انجام می‌ شود و قیمت ابطال یا فروش واحدها در فرمول به کار می ‌رود.

برای مثال تصور کنید تعدادی واحد صندوق را با قیمت ابطال ۲۰۰ هزار تومان خریداری کرده ‌اید. پس از یک ماه، قیمت ابطال هر واحد به ۲۲۰ هزار تومان رسیده است؛ یعنی در این مدت ۲۰ هزار تومان افزایش قیمت داشته است. بنابراین طبق فرمول بالا، بازدهی یک ماهه این سرمایه گذاری ۱۰ درصد بوده است. همین محاسبات را می ‌توان برای بازدهی، هفتگی، چند ماهه یا سالانه نیز انجام داد.

در مورد صندوق‌ هایی که پرداخت سود نقدی دوره ‌ای دارند، باید رقم سود نقدی را نیز در فرمول در نظر گرفت. تصور کنید ۲۰۰ واحد از یک صندوق را خریداری کرده ‌اید و در سررسید یک ماهه، به هر واحد ۲۰ هزار تومان سود نقدی تعلّق می ‌گیرد. قیمت ابطال هر واحد در زمان خرید ۱۰۰ هزار تومان بوده است و پس از یک ماه به ۱۱۰ هزار تومان افزایش پیدا کرده است. در این حالت، شما هم از افزایش قیمت واحد سود برده‌اید و هم سود نقدی دریافت کرده‌اید. محاسبه بازدهی در این شرایط، به شکل زیر انجام می‌گیرد:

۲۰۰×{(۱۱۰۰۰۰-۱۰۰۰۰۰)+۲۰۰۰۰}=۶۰۰۰۰۰

با این حساب، شما در دوره یک ماهه، ششصد هزار تومان بازده نقدی داشته ‌اید.

بازده روزانه سالانه ‌شده چیست؟

علاوه بر گزارش بازدهی‌ های دوره ‌ای، در وبسایت صندوق ‌های سرمایه گذاری یک گزارش دیگر نیز به نام بازده روزانه سالانه‌ شده مشاهده می‌ شود. در این گزارش، بازده یک روز خاص در نظر گرفته می‌ شود و بر اساس آن محاسبه می‌ شود که اگر صندوق در سال هر روز به اندازه روز موردنظر بازدهی داشته باشد، بازده سالانه چقدر خواهد بود. فرمول بازده روزانه سالانه‌ شده به این شکل است:در این فرمول Rt بازدهی روز مورد نظر و RA بازدهی سالانه ‌شده است.

روش پرداخت سود در صندوق ‌های مختلف

سود صندوق های سرمایه گذاری از دو طریق در اختیار مردم قرار می‌گیرد:

  • پرداخت نقدی دوره ‌ای
  • سود حاصل از افزایش قیمت واحدها صندوق

صندوق‌ های مختلف طبق آن چه در امیدنامه ذکر شده است، به سرمایه‌ گذاران سود می‌ دهند. اگر روش پرداخت نقدی باشد، دوره‌ های پرداخت نیز مشخص هستند. معمولاً دوره‌ ها یک، سه یا شش ماهه در نظر گرفته می‌ شوند. در این شرایط، مدیر موظف است طی دو روز کاری پس از پایان هر دوره سود را به حساب سهامداران واریز کند.

پرداخت نقدی بیشتر در صندوق ‌های درآمد ثابت دیده می‌ شود. این صندوق ‌ها برای افرادی که ریسک ‌پذیری پایینی دارند، مناسب هستند و پرداخت سود دوره ‌ای برای این گونه افراد، جذابیّت بسیاری دارد. از این جهت، صندوق ‌های درآمد ثابت به سپرده‌ های بانکی شباهت دارند. پس از پرداخت سود نقدی، ارزش واحدهای صندوق به قیمت مبنا برمی‌ گردد. البته همه صندوق ‌های درآمد ثابت سود نقدی پرداخت نمی‌ کنند. برای نمونه صندوق یاقوت آگاه از نوع درآمد ثابت است اما سود آن از طریق افزایش قیمت واحدها به مشتریان می ‌رسد و پرداخت نقدی ندارد. در میان صندوق‌ های درآمد ثابت که در حال حاضر فعال هستند، ۵۱ مورد به صورت ماهانه سود نقدی پرداخت می ‌کنند.

سود صندوق های سرمایه گذاری در سهام معمولاً به صورت نقدی پرداخت نمی ‌شود. در میان صندوق‌ های سرمایه گذاری در سهام که فعلاً در بازار فعال هستند، تنها دو مورد تقسیم سود ماهانه دارند. اساساً قیمت سهام نوسانی است و نمی‌توان در مورد آن رقم سود مشخصی را تضمین کرد. سود سرمایه ‌گذاری در این صندوق‌ ها معمولاً از طریق افزایش قیمت واحدها به دست می‌آید.

در پایان هر دوره می ‌توانید بازده آن دوره را طبق فرمولی که در بالا ارائه شد محاسبه کنید. اگر واحدها را بفروشید سود به صورت نقدی در اختیارتان قرار می ‌گیرد و اگر نفروشید، ممکن است سود بیشتری به دست آورید. برای نمونه می‌توان به صندوق مشترک آگاه اشاره کرد که «پُربازده‌ترین صندوق سرمایه گذاری در بورس تهران» است و از زمان تأسیس تاکنون بیش از ۱۰ هزار درصد بازدهی داشته است.

صندوق هستی بخش آگاه نیز از نوع صندوق‌های سهامی قابل معامله است و با نماد آگاس شناخته می‌شود. این صندوق نیز سود نقدی پرداخت نمی‌کند، اما از آغاز فعالیت در سال ۹۴ تاکنون بیش از ۶۵۰ درصد بازدهی داشته است.

صندوق ‌های سرمایه گذاری مختلط نیز شرایطی مشابه صندوق ‌های سهامی دارند و در بیشتر موارد، سود آن‌ها از طریق افزایش بهای واحدها محاسبه می‌شود. البته صندوق نیکوکاری یکم آگاه از نوع مختلط است و در دور‌ه‌های سه ماهه، سود نقدی نیز پرداخت می‌کند. این صندوق از زمان تأسیس در سال ۹۰ تاکنون، در حدود ۱۷۴۳ درصد بازدهی داشته است.

گزارش بازدهی صندوق ‌های سرمایه گذاری

مدیر هر صندوق موظف است بازده را در طول دوره ‌های زمانی مختلف محاسبه و روی وبسایت منتشر کند. به این ترتیب تمامی سرمایه ‌گذاران به صورت شفاف به اطلاعات عملکرد صندوق دسترسی خواهند داشت. این داده‌ ها باید حداکثر تا ساعت ۱۴ روز کاری بعد از اتمام دوره منتشر شده باشد. در گزارش بازدهی هر صندوق موارد زیر را مشاهده خواهید کرد:

  • بازدهی سالانه صندوق از ابتدای تأسیس تا پایان آخرین سال به تفکیک هر سال
  • بازدهی سالانه صندوق از ابتدای تأسیس تا پایان آخرین سال مالی به تفکیک هر سال
  • بازدهی روزانه صندوق از ابتدای تأسیس به صورت ساده و سالانه‌ شده
  • بازدهی صندوق در یک هفته، یک ماه، سه ماه و یک سال گذشته
  • نمودار بازدهی صندوق در هر هفته

در این گزارش‌ ها، سال مالی و سال شمسی از هم جدا در نظر گرفته شده ‌اند. موعد سال مالی هر صندوق در تاریخ تأسیس آن صندوق سر می‌رسد، اما منظور از سال شمسی، سال تقویمی است. معمولاً در پنل کاربری سرمایه‌ گذاران هر صندوق، امکان محاسبه بازده به صورت شخصی نیز وجود دارد؛ یعنی هر کاربر می‌ تواند بازده سرمایه گذاری خود را با توجه به تعداد روزهایی که از زمان خرید گذشته محاسبه کند.

علاوه بر گزارش‌ هایی که در وبسایت هر صندوق منتشر می‌ شود، سرمایه‌ گذاران به گزارش ‌های کلّی نیز دسترسی خواهند داشت. مثلاً وب سایت fipiran.com اطلاعات کاملی از همه صندوق‌ ها ارائه می ‌دهد و امکان مقایسه بین صندوق ‌ها را فراهم می ‌کند. در این وبسایت، نوع صندوق‌ ها تفکیک شده و بازدهی دوره‌ ای هر یک اعلام شده است. این فهرست را می‌ توان بر اساس بازدهی کم یا زیاد مرتب و با مقایسه همه موارد، بهترین گزینه را برای سرمایه گذاری انتخاب کرد.

جمع بندی

بازدهی و سود مهمترین فاکتوری است که در هر گونه فعالیت اقتصادی در نظر گرفته می ‌شود. در زمان انتخاب صندوق سرمایه گذاری نیز نوع عملکرد و بازدهی مهمترین معیار تصمیم‌ گیری است. به همین دلیل، دانستن نحوه محاسبه سود صندوق های سرمایه گذاری اهمیت بسیاری دارد. در وب سایت مربوط به هر صندوق، گزارش عملکرد دوره ‌ای را می ‌توان مشاهده کرد. وب سایت فیپیران نیز اطلاعات تمامی صندوق ‌ها را به نمایش می‌ گذارد و امکان مقایسه عملکرد و میزان سوددهی صندوق‌ ها را برای کاربران فراهم می‌ کند. شما می توانید با مراجعه به وبسایت آگاه اینوست اطلاعات کامل تری در این مورد کسب کنید.

ثبت دیدگاه

2 دیدگاه برای “نحوه محاسبه سود صندوق های سرمایه گذاری”
  1. به نظرم سرمایه گذاری در صندوق سهامی فقط واسه کسایی مناسبه که قدرت ریسک داشته باشن

    پاسخ
    • سلام و عرض ادب. به طور کلی حضور در بازار سرمایه، همیشه با ریسک همراه بوده است. شاید بتوان گفت جذابیت این بازار هم ناشی از همین مقوله است.

      پاسخ
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.