ریسک نکول و تاثیرات آن بر سرمایه‌گذاری
15 بهمن 1399 - 9:50
در بازار سرمایه انواع ریسک وجود دارد که لازم است قبل از سرمایه‌گذاری با آن‌ها آشنا شویم. یکی از این انواع ریسک، ریسک نکول است. زمانی که یکی از طرفین عمدا یا سهوا نقش خود را در معامله به درستی انجام ندهد در واقع ریسک نکول رخ داده است.

اختصاصی آگاه پرس – در ادامه سلسله یادداشت های «سواد بورسی»، در این یادداشت به معرفی «ریسک نکول و تاثیرات آن بر سرمایه‌گذاری» می پردازیم.

در لغت عرب کلمه نکول به معنای رد یا عدم تایید است. معادل فارسی این کلمه، عبارت‌هایی نظیر خودداری از پرداخت وجه حواله یا برات است. در اقتصاد ریسک نکول یکی از انواع رایج ریسک در فرآیند سرمایه‌گذاری به حساب می‌آید و زمانی رخ می‌دهد که فردی با شخصی دیگر (حقیقی یا حقوقی) قراردادی را منعقد کرده است و آن شخص به تعهدات خویش پایبند نیست. از همین جهت این ریسک به ریسک عدم ایفای تعهد در معاملات نیز شهرت دارد.

در رابطه با نهادهای پولی و مالی نیز ریسک نکول وجود دارد. به دلیل وجود این ریسک و احتمال این که اگر چند مشتری به تعهد خود عمل نکنند ممکن است موسسات مالی خسارت سنگینی را متحمل شوند؛ این نهادها برای به حداقل رساندن ریسک نکول، برای مشتریان خود از تعیین اعتبار مشتریان استفاده می‌کنند. در کشور ما عواملی مانند گردش مالی خوب، خوش حسابی، نداشتن چک برگشتی و… سبب می‌شوند که به مشتریان اعتبار داده ‌شود.

ریسک نکول در اوراق مالی دولتی، با ارزیابی قانون بودجه سالانه و گزارش‌های بانک مرکزی و آمار ایران محاسبه می‌شود. اوراق مشارکت، اسناد خزانه اسلامی، اوراق صکوک، اوراق تسویه خزانه اسلامی، اوراق مرابحه و … . از این دست اوراق مالی هستند که مقدار و میزان انتشار این اوراق و نحوه بازپرداخت و چهارچوب‌های معاملاتی آن بر اساس قانون پنج ساله توسعه تعیین می‌شود.

شایان ذکر است اوراقی که دولت‌ها، بازپرداخت اصل و سود آن‌ها را در بازه زمانی مشخص تضمین کرده باشند، ریسک نکول ضعیف و دارای پتانسیل تقاضای بالایی هستند. مانند اوراق مشارکتی که وزارتخانه‌ها برای جبران نقدینگی طرح‌های خود منتشر می‌کنند و از مالیات معاف هستند.

وجود ریسک نکول در بازار سرمایه یکی از مباحث پر اهمیت در فرآیند سبدگردانی و صندوق‌های سرمایه‌گذاری است و به نوعی به آن ریسک اعتباری نیز می‌گویند. این ریسک نشان دهنده ریسک نکول وام‌گیرنده است. در واقع زمانی که وام‌گیرنده نتواند به تعهدات خود برای پس دادن وجه در تاریخ موعد عمل کند با ریسک اعتباری مواجه هستیم. با سه عامل زیر این ریسک قابل نمایش است:

  • ریسک نکول (PROABILITY OF DEAFAULTY) که با PD در مدیریت مالی نشان داده می‌شود.
  • زیان ناشی از نکول (LOSS GIVEN DEFAULT) که با LGD در مدیریت مالی نشان داده می‌شود.
  • ریسک سرمایه در معرض خطر (EXPOSURE AT DEFAULTY) که با EAD نشان می‌دهند.

مشکلات سیاسی، انتشار گزارش‌های ضرر و زیان نهادهای دولتی و خدماتی کشور، کاهش قیمت جهانی فلزات گران‌بها و نفت و گاز، ورشکستگی نهادهای تولیدی و خدماتی، ضرر مالی یا آسیب به برند وام‌گیرنده، افزایش نرخ بهره بانکی، تغییر در ماهیت بازار سرمایه، تغییر در ماهیت کسب و کار، تغییر در ماهیت فناوری، افزایش رقبا، تغییرات قانونی ناشی از بروکراسی اداری و بخشنامه‌ها، لغو معافیت‌های مالیاتی برای صنایع، عدم ثبات اقتصادی در یک کشور با افزایش نرخ ارز، افزایش نرخ دستمزدهای کارگری و اتفاقات غیر متقربه از جمله عواملی هستند که بر بروز ریسک نکول تاثیرگذار هستند.

ثبت دیدگاه

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.